کتاب ایران در شعر پارسی#

"ایران" کشوری کهن با پیشینهِ تمدنی طولانی است، نام ایران در بسیاری از متون کهن از جله در دیوان شعرای پارسی گو آمده است.این کتاب تحقیق و پژوهشی درآثار شعرای پارسی گو است و واژه "ایران" را در این آثار ارزیابی کرده و کلیه ابیاتی را که در آنها واژه "ایران" بکار برده شده است،استخراج نموده و تعداد واژه ایرانِ بکار برده شده در دیوان هر شاعر را نیز تعیین کرده است.لینک تهیه کتاب در سایت آمازون و Smashwords و مطالعه آنلاین بخشی از کتاب

https://www.amazon.ca/gp/product/B09RTJ37SD/ref=dbs_a_def_rwt_hsch_vapi_tkin_p1_i0

https://www.smashwords.com/books/view/1137561

https://books2read.com/u/brM98Z

#ایران در شعر پارسی

پیشگفتار کتابِ " ایران در شعر پارسی"

سرزمین کهنِ ایران با تاریخی پرفراز و نشیب از آغاز تمدن بشری، بیش از هزاران سال است که بر پهنه گیتی در حال گذراندن تاریخِ پر تناقضِ خویش است، هرازگاهی در حال فرمانروایی بر قسمتِ اعظم جهان بوده است و هرازگاهی نیز در اشغال مهاجمان و زیرپای ستوران، روزگاری را در صلح و آرامش و زمانی را نیز در جنگ و گریزِ بینِ مدعیان قدرت، از سر گذرانده است.

تاریخ این سرزمینِ کهن، پُر از کشورگشایی و تهاجم به کشورهای دیگر بوده و بیشتر از هر کشور دیگری، مورد تهاجم قرار گرفته است، گذشتهِ این کشور پر از جشن و سرور است و پر از درد و ماتم ست، پر از صداقت و جوانمردی است و پر از حیله و نیرنگ ست، پر از غرور و پیروزی است و پر از شکست و تحقیرست، پر از تاثیرگذاری است و پر از تاثیرپذیری ست، پر از تملق و چاپلوسی است و پر از رادمردی و آزادگی، پر از تلاش و کوشش است و پر از سستی و تنبلی، پر از خرد و اندیشه‌ورزی است و پر از خرافات و نادانی، پر از "شاه پرستی" است و پر از "شاه کشی"، پر از "زنده باد" است و پر از "مرده باد"، پر از تسلیم و بندگی است و پر از قیام و آزادیخواهی، پر از دین سازی و دینداری است و پر از دین گریزی و روشنفکری، پر از خلاقیت و نوآوری ست و پر از تقلید و بیعرضگی، پر از فرهیختگان بوده است و پر از عوام و بیخردان و...

این کشور باستانی با این گوناگونی و تاریخِ پرتلاطم، تاثیرات زیادی بر "زندگی"، "زبان"، "تاریخ"، "فرهنگ" و اخلاقیاتِ مردمانی که در آن زندگی کرده اند و در ادامه مردم سایر ملل داشته است و بسیاری از کشورها و مردم دنیای قدیم و به‌روز از ایران، داوطلبانه یا به زور تاثیر پذیرفته‌اند و این تاثیر در بسیاری از حوزه‌های زندگی اجتماعی و فرهنگی ایشان، بازتاب یافته است.

یکی از این حوزه‌ها، ادبیاتِ مکتوبِ پارسی و از سوی دیگر متون غیر پارسی دنیای کهن، همانند متون چینی، هندی، رومی و یونانی است.

تحلیل تاثیر فرهنگِ ایران و بکارگیری نام "ایران" در هر کدام از این متون، کاری بس مفید و در عین حال سخت میباشد که امیدوارم به همت علاقمندان حوزه ادب و تاریخ ادامه یابد، چرا که میتواند چشم‌اندازی مفید و مستندِ دست اولی از تاثیر "ایران" و فرهنگ آن بر سایر کشورهای دنیای قدیم فراهم سازد.

اما تاثیر "ایران" و تاریخ پرماجرای آن، بر روی ادبیات پارسی بسیار گسترده است و در هر دوره ای از تاریخ ایران، شعرا، ادیبان و نویسندگانِ آن دوره تا حد زیادی ما را با فرهنگ یا بی‌فرهنگی، فقر یا ثروت، دوستی یا نفرت، آرامش یا اضطراب، ظلم یا عدل، قحطی یا فراوانی و ...، آشنا میکنند و میتوانند آیینه‌ای تمام نما از فرهنگ، اخلاق و رفتار مردم ایران در آن دوره باشند.

شعر بعنوان زیباترین شکلِ سخن، از دیرباز در زبان پارسی جایگاه ویژه ای داشته است و بخاطر وزنِ آهنگین، قافیه، "بیانِ جانِ سخن"با استفاده از کمترینِ کلمات و سهولت بخاطر سپردن، بشدت مورد استقبال مردم ایران واقع شده و میشود و تا همین چند دهه پیش، "اشعار بزرگانِ شعر و ادب پارسی"، خمیرمایه و پایه اصلی متون درسی، تربیت و آموزشِ فرزندان،فلسفه زندگی و راه رستگاری، عرفان، عبادت، روش سلوک با دیگران، انتخابِ دوست و دشمن و روشِ غالبِ پند و اندرز، بوده است.

ما ایرانیان در طول تاریخ (شاید در روز جاریه اندکی کمتر) بشدت به شعر و ادبیات علاقمند بوده و هستیم، بطوریکه بسیاری از جهانگردان و خارجیان ایران را "سرزمین شعر و ادب" نامیده‌اند، و گواه آن این است که هیچ کشوری در تاریخ به اندازه "ایران"، شاعر نداشته است و در آن از شعر استقبال نشده است.

بله ما از شعر بسیار تاثیر پذیرفته‌ایم، گاهی شنیدن یک شعر، سبب تغییر روشِ زندگی و جهان بینی افراد شده و گاهی نیز خواندن شعری، مسبب تصمیمی بزرگ، سرنوشت ساز و تاریخی می‌شده است، گاهی جمع بزرگی را مجاب کرده و حرفی را به کرسی می نشانده است و زمانی نیز چنان باعث شور و تهییج عمومی میشده است که خود شاعر هم انتظار چنین واکنشی را نداشته است! زمانی جانی را گرفته است و زمانی حیاتی را تنوین کرده است،گاهی بحث و جدل و کینه ای، فقط با خواندن یک بیت شعر به پایان کار رسیده است و گاهی نیز "ملک الشعرایی" با خواندن شعری حماسی، پادشاهی را تحریک کرده و فرمان قتل و کشتار و جنگی ویرانگر صادر شده است.